Meteoroloji

Özel Meteoroloji
Öğeyi Oyla
(0 oy)

1. METEOROLOJ?N?N TANIMI cb Meteoroloji, Atmosfer içinde ve yer yüzeyi üzerinde meydana gelen hava olaylar?n? inceleyen bir bilim dal?d?r. Atmosferde bizi ilgilendiren k?s?m hava hareketlerinin devaml? oldu?u, yerden 18 km’ye kadar uzanan “Troposfer” tabakas?d?r. Bu tabakan?n 2 ile 3 km’lik k?sm?nda bulutlar, tozlar ve çe?itli maddeler bulunur. Bu k?sma da kirli tabaka denir. Meteorolojide ölçme, de?erlendirme ve tahminler meteoroloji istasyonlar? vas?tas?yla yap?l?r. ?stasyonlar? ba?l?ca dört gurupta toplamak mümkündür. a. Büyük ?klim istasyonlar?: Burada gözlemler saat olarak günde en az 3 defa yap?l?r. b. Basit ?klim ?stasyonlar?: Burada gözlemler günde en az 1 defa ölçülür ve günlük maksimum ile minimum s?cakl?klar?n gözlemi ile ya????n günlük de?eri tespit edilir. Ya??? ?stasyonlar?: Sadece ya???? ölçmek için kurulan istasyonlard?r. d. Özel ?stasyonlar: Belirli amaçlar, mesela bir veya birkaç eleman?n (rüzgar, s?cakl?k vs.) gözlemi için kurulan istasyonlard?r. Dünyada yakla??k 10.000 kadar gözlem istasyonu vard?r. Türkiye’de ise bugün 300’ün üzerinde büyük iklim istasyonu, 100’ün üzerinde de sinoptik rasat istasyonu, 640 küçük iklim istasyonu ve sadece ya???? ölçen 1200 istasyon bulunmaktad?r. Uçu? faaliyetleri aç?s?ndan ele al?nd???nda meteorolojiyi üç bölümde incelemek mümkündür. a. Havac?l?k Meteorolojisi: Uçu? faaliyetlerini etkileyen oraj, türbülans, sis, buzlanma vs. meteorolojik olaylar?n gözlem ve tahminlerini kapsam?na alan ve meteorolojinin havac?l?k ile ilgilenen dal?na denir. b. Aeroloji: Yüksek hava gözlemleri ile atmosferi dikine olarak inceleyen bir bilim dal?d?r. Mevcut hava durumunu tahmine çal???r. c. Sinoptik Meteoroloji: Mevcut hava durumunu haritalar üzerinde göstermek ve bu haritalardan yararlanmak suretiyle gelecekteki hava durumunu tahmine çal??an bir meteoroloji dal?d?r. 2. HAVA TAHM?NLER? Belirli bir ülke, bölge veya merkezde, bir zaman dilimi içinde görülebilecek meteorolojik olaylar?n gözlem ve analizlere dayan?larak subjektif veya objektif yöntemler kullan?larak önceden öngörülme çal??malar? hava tahmini olarak adland?r?l?r. Hava durumu, her ?eyden önce emniyet aç?s?ndan önemli bir konudur. Hava tahmini ile ilgilenmeye, gök gürültüsünü duymadan veya uçu?a ç?kmadan önce ba?lanmal?d?r. Hava tahminleri çe?itli kaynaklarla ö?renilir. Gazetelerin hava tahminlerine bak?labilir, ancak bunlar?n bask?dan önceki bilgiler oldu?u unutulmamal?d?r. Televizyonlardaki hava tahminleri, en son bilgilere dayal?d?r ve avantajlar? da basit, anla??l?r olmalar? ve uydu foto?raflar? ile gösterilmeleridir. Bugün internet ortam?nda birçok site en son uydu görüntülerini an?nda aktarmaktad?r. Ancak bir yerin yerel hava tahminini yapabilmek ayn? zamanda tecrübe gerektirir. En güvenilir yöntem Havac?l?k Meteorolojisi tahminleridir. Özellikle hava alanlar?ndaki meteoroloji istasyonlar?ndan bu bilgiler temin edilebilir. Bunlar yüksek irtifadaki hava durumunun yan?nda bulutlar?n seviye ve türlerini de verirler. Hava tahmin araçlar? veya meteoroloji raporlar?n?n bulunmad??? durumlarda pilotlar?n yeterli meteorolojik bilgiye ve tecrübeye sahip olmalar? gerekir. Bu sayede yerel hava durumu bulutlar?n hareketine, türlerine ve rüzgar?n yönüne bak?larak tahmin edilebilir. Pilot bu bilgileri kendi aç?s?ndan de?erlendirmeli karas?z kald??? durumlarda uçmamal?d?r. 3. GENEL B?LG?LER a. S?cakl?k Ve Is?: S?cakl?k derece ile, ?s? ise kalori veya jul ile ölçülür. Is?, bir cismin içine d??ar?dan verilen veya 0 cisimden al?nan enerjidir. Is?, cisimlerde mevcut potansiyel güç kuvvet, s?cakl?k ise bu de?erin kinetik olarak aç??a ç?km?? ?ekli veya o gücün etkisidir. Meteorolojide s?cakl?k, bir kulübede gölgede ve toprak seviyesinden 2 metre yüksekli?e konan termometre ile ölçülür. b. Hava Bas?nc?: Atmosfer içindeki gazlar yer çekimi alt?nda olduklar? için belirli bir a??rl??? vard?r. Atmosferin bu a??rl???, içerisinde bulunan maddelerin üzerine bir bas?nç halinde etki yapar ki buna hava bas?nc? denir. Yükseldikçe, havan?n a??rl??? azald??? için bas?nçta azal?r. ?rtifaya Göre Bas?nç Durumu Bas?nç Metre Feet S?cakl?k 1013 0 0 15 1000 111 364 14.3 850 1457 4781 5.5 700 3012 9882 - 4.5 500 5574 18289 -21.2 400 7185 23574 -31.6 300 9164 30065 - 44.5 200 11784 38662 - 56.5 Bir yerde hava bas?nc? 1013 mb’den (milibar) fazla ise yüksek bas?nç, az ise alçak bas?nç olarak adland?r?l?r. Bugün dünyada gözlenen en fazla yüksek bas?nç 1079 mb, en dü?ük bas?nç ise 886 mb’dir. Atmosfer bas?nc? “barometre” ad? verilen bir aletle ölçülür. 1. Yüksek Bas?nç Sistemleri: Gökyüzü genellikle bulutsuz, rüzgar çok az ve geceleri ayaz olur. Yüksek bas?nçta termal güç azal?r ve inversion (s?cak hava tabakas?n?n so?uk hava tabakas?n?n üstüne ç?kmas? sonucunda s?cakl???n yükseklikle beraber ani art???) olay? görülür. E?er büyük bir alanda yaz?n inversion olursa hava puslu olacakt?r. Bunun nedeni polen, duman gibi kirli havan?n yukar?lara ç?kamamas?d?r. Yüksek bas?nçta hava kademeli olarak çöker. 2. Alçak Bas?nç Sistemleri: So?uk hava kütlesi s?cak havaya alttan bir kürek gibi kald?rarak girdi?i zaman üst katmanlarda “Jet” ad? verilen güçlü hava ak?mlar? olu?ur. Bu arada cephenin dönü? h?z? artt?kça alçak bas?nc?n etkisi de artar. Tüm sistem kuzey yar?mkürede do?uya do?ru genel hava ak??? içinde hareket eder. c. Cepheler: Cephe farkl? yo?unluktaki iki, hava kütlesini ay?ran geçi? alan?, devams?zl?k hatt? veya meyilli yüzey olarak da tan?mlanabilir. Cepheler ana hatlar?yla üç ba?l?k alt?nda incelenebilir. 1. So?uk cephe: So?uk hava kütlesi s?cak hava kütlesine yakla??nca, so?uk cephe olu?ur. So?uk hava, s?cak havan?n alt?ndan girerek bir kürek gibi kald?r?n ve yukar? do?ru iter. Her an çok aktif ve de?i?ken (ya?mur, rüzgar vs.) havalar meydana getirirler. Oldukça h?zl? hareket ederler ve havan?n kald?r?c? gücü bulut ve ya?mur getirir. Meteoroloji haritalar?nda sivri uçlu oklarla veya mavi çizgilerle gösterilir. So?uk cephelerin uzunlu?u millerce uzunlukta olabilir. Cephe a??r ya?mur ile belli olur, e?er cephe aktif ise belki Cb’li f?rt?na ile de anla??labilir. Cephe geçince bulut taban? tekrar yükselir ve hava oldukça so?uk, genellikle türbülansl? ve termal aktivitesi güçlü olur. Rüzgar saat yönünde 45º’den 180º’ye do?ru döner. So?uk cephe habercisi kümülüs bulutlar?d?r. 2. S?cak Cephe: S?cak hava kütlesinin so?uk hava kütlesine yakla??p yerini almas?na ya da onu itmesine s?cak cephe denir (?ekil 3). S?cak cepheler, so?uk cephelere göre yumu?ak havalar yaratmaya meyillidir ve daha yava? hareket ederler. Hava haritalar?nda yuvarlak yar?m daire veya k?rm?z? çizgilerle gösterilir. S?cak cepheler yüzlerce mil boyunca görülebilir. Cephe yakla??rken sirrus bulutu görünür ve bu bulut derece derece Nimbo-Strarus’a veya Sirato-Kümülüse do?ru alçal?r ve incelir. Cephe geçerken daha s?cak ve oturmu? hava gelir, rüzgar saat yönünde 30º’den 90º’ye kadar hareket eder. S?cak cephe habercisi yüksek seviyelerdeki sirrus bulutlar?d?r. 3. S?k??m?? Cephe: So?uk cepheler, s?cak cephelerden daha h?zl? hareket etti?i için s?cak cepheyi yakalar ve yukar? do?ru s?k??t?r?r. S?k??m?? cephe, genelde bir cephenin arka uzant?lar?nda bir safha olarak ortaya ç?kar. So?uk ve s?cak cephenin birtak?m özelliklerini içerir ama etkisi genelde daha hafiftir. Bu cephelerin hareketi yava?t?r ve çe?itli ?ekillerde ya?mur üretebilirler. d. Dünyam?z?n Yans?tma (Albedo) Derecesi Dünyam?z?n yans?tma derecesi % 36’d?r. Yani güne?ten gelen k?sa dalgal? ???nlar?n % 36’s? tekrar uzaya gönderilerek kaybedilir. Atmosfer taraf?ndan emilen % 17, yeryüzünde tutulan oran ise % 47’dir. Yeryüzünde örtü cinsine göre yans?tma dereceleri de a?a??daki gibidir: Örtü Cinsi Yans?tma Derecesi (%) Taze Kar 80-85 Eski Kar 50-70 Kayalar 20-25 Kum 15-25 Orman 5-10 Bir yerdeki yans?man?n fazla olmas? ?s?nman?n gecikmesine neden olaca?? gibi çok az olmas? da ?s?nman?n erken ya da güçlü olaca?? anlam?na gelmez. Bu o bölgenin güne? ???nlar?n? uygun aç?dan almas?n?n yan?nda üzerinde biriktirdi?i ?s?y? d??ar? vermesiyle orant?l?d?r. Pilot yer yüzeyindeki bu fark? bilerek ?s?nma kaynakl? termik ve türbülans alanlar?n? da ö?renmi? olacakt?r. 4. ÖNEML? METEOROLOJ?K OLAYLAR a. RÜZGAR Rüzgar, atmosfer bas?nc? ve yeryüzünün de?i?ik bölgeleri aras?ndaki s?cakl?k farklar?ndan kaynaklanan hava hareketidir. Rüzgar?n h?z?, limiti çok dü?ük olan yamaçpara?ütleri için oldukça önemlidir. Emniyetli kalk?? rüzgar limiti 10-15 knot (20-30 km) d?r. Güçlü rüzgarlar, daha fazla türbülans olu?turdu?u için yamaçpara?ütleri bundan çok etkilenir. Is? farkl?l??? ve orta ?iddetteki rüzgarlar da? ve vadi rüzgarlar?n?n oldu?u yerlerde görülür. Bas?nç, bir bölgeden öbürüne ne kadar h?zl? dü?erse rüzgar da o kadar h?zl? eser. Rüzgar?n h?z? artt?kça yatay ve dikey h?z? da artar. Bu nedenle güçlü, h?zl? rüzgarlarda uçan hava araçlar? aerodinamiklerini bu h?za göre ayarlarlar. Rüzgar?n h?z? genel olarak yükseklikle birlikte artar, ama rüzgarlar?n bat?dan esti?i kuzey yar?mküre için geçerli olan bu kural, rüzgarlar do?udan esti?inde tersine dönebilir. Gücü ve yönü de?i?meden esen rüzgara “laminer” rüzgar, gücü ve yönü sürekli olarak de?i?en rüzgara da “burgaçl?” rüzgar ad? verilir. Muson (sahil kenarlar?nda görülen geni? alanl? rüzgar ?ekli) bölgelerinde denizden esen rüzgarlar nemli havaya ve ?iddetli ya???lara, karadan denize do?ru estikleri zaman ise havan?n kuru ve so?uk olmas?na neden olurlar. b. S?S Sis, stratüs cinsinden yere yak?n seviyede olu?an bir çe?it buluttur. Sis, yo?unla?m?? su taneciklerinin miktar? ve irili?i oran?nda uza?? görmeye engel olur. Çok ufak ve da??n?k su tanecikleri ise havada hafit bulutluluk meydana getirir, bu olaya da “pus” denir. Sisin olu?mas?na daha çok havan?n so?umas? sebep olur, bu arada nem de artarsa yo?un sisler meydana gelir. Sisler do?u?lar? bak?m?ndan; kara sisleri, k?y? ve deniz sisleri, yer ?ekli sisleri olarak 3 k?sma ayr?l?r. Meteorolojide sis 4 ?ekilde görülür. Bunlar; • Hafif Sis: Görü? mesafesi 500 ile 1000 metre aras?ndad?r. • Tabii Sis: Görü? mesafesi 250 ile 1500 metre aras?ndad?r. • Kuvvetli Sis: Görü? mesafesi 200 metreden azd?r. •Gökyüzü Görülen Sis: Görü? mesafesi 1000 metreden azd?r, fakat gökyüzü görülebilir. Sisin rengi beyaz ve parlakt?r. Bazen toz veya dumanla kar??t??? zamanlarda sar?mt?rak bir renk al?r ve bu durumda daha yo?un olarak görüldü?ünden yer üzerinde uzun müddet kalabilir. Yo?unlu?una göre tüm uçu? faaliyetlerini olumsuz etkileyen meteorolojik bir olayd?r. c. BULUTLAR Atmosfer doyma miktar?ndan fazla su buhar? ihtiva etti?inde (ba??l nem % 100’ü geçince) fazla olan su buhar? yo?unla?arak çok küçük su veya buz taneciklerine dönü?ür. Böylece atmosferde gözle görünmeyen su buhar? görünür duruma geçerek bulutlar? meydana getirir. Bulutlar durumlar?na göre s?n?fland?r?l?r. Çevresi ve çap? tayin edilemeyen bulutlara “tül ?eklinde bulutlar” denir. Alt? ve üstü belirli olan fakat kenarlar? bulunmayan bulutlara “örtü ve tabaka bulutlar?” denir. Çevresi çok belirli ve ?ekilli olan bulutlara da “küme bulutlar?” denir.Sadece kuzey yar?mkürede geçerli ve bölgeden bölgeye farkl?l?k görülebilen 3 kural vard?r. Bunlar; - Güneyden gelen tabakal? bulutlar genellikle havan?n bozulaca??na i?arettir. Bu olay özellikle bulut taban? alçal?yorsa gerçekle?ir. - Kuzeyden gelen parçal? bulutlar genellikle kuru ve iyi havay? belirtir. - Yaz?n ö?leden sonralar? zirvelerde olu?an kal?c? kümülüs bulutlar? genellikle ö?leden sonra veya ak?am y?ld?r?ml? f?rt?nalara yol açarlar. BULUT ÖZELL?KLER? VE SINIFLANDIRILMALARI 1. Alçak Seviye Bulutlar?: Yerden 2000 metreye kadar görülürler. Stratus: Toprak seviyesine inebilirler, bunlar? sisten ay?rmak çok zordur. Çünkü sis gibi zemine çökmezler. Ya?mur getirmeyen bu bulutlar 1.200 metreye kadar ç?kabilirler. Geni? bir sahay? kaplad??? ve görü?ü engelledikleri için bazen uçu?a engel olurlar. Nimbostratus: Genellikle ya??? getiren dayan?kl?, hüzünlü, koyu gri örtülü, ço?u kez karanl?k olan ve güne?i tamamen gizleyen bulutlard?r. ?nce taneli ya?mur b?rak?rlar. Stratokümülüs: Alt k?s?mda bulunanlar çok koyu renkli, su ile yüklü olan büyük silindir ?eklinde veya gri dama tahtas? gibi olan ve zaman zaman ya??? b?rakan bulutlard?r bulutlard?r. 2. Orta Seviye Bulutlar: 2.000-6.000 metre aras?nda görülürler. Altostratus: Troposferin orta k?s?mlar?nda gökyüzünü örtü gibi kaplayan özellikle çok küçük su damlac?klar?ndan olu?mu?, ince ya?mur getiren gri renkte bulutlard?r. S?cak cephe habercisidir. Altokümülüs: Mercirnek ?eklinde da??n?k ve gölgeli y???nlar halinde s?ralanm??, yumak yumak beyaz, su ve buz kristali kar???m?ndan olu?mu? bulutlard?r. 3. Yüksek Seviye Bulutlar?: 6.000-12.000 metre aras?nda görülürler. Sirrokümülüs: Dalgal? plaj kumlar?na benzeyen (sirrüslerin bozulmu? ?eklidir) dalgal? ve renkleri beyaz olan bulutlard?r. Siklonik f?rt?nalar?n habercisi olabilir. Sirrostratus: Beyaz?ms?, hafif örtü ?eklinde, buz kristali içerikli bulutlard?r. Güne? ve ay?n görünümünde hale meydana gelmesine neden olurlar. Sirrus: Troposferin üst k?s?mlar?nda (10 km) beyaz veya çok aç?k renkte, buz kristalinden veya küçük pulcuklardan meydana gelen bulutlard?r. Gökyüzünde ince uzun püskül veya t?rnak ?eklinde görülür. Sirrus bulutlar? yüzlerce kilometre öteden gelen kötü havay?, 24 saat öncesine kadar haber verebilirler. Yo?un tabakalar, yakla?an ya???? haber verebilir. 4. Dikine Geli?mi? Bulutlar: Genellikle 450 metreden sonra görülürler. Kümülüs: Kal?n yap?da ve kubbe ?eklinde, karn?bahar görünümünde pamuk y???nlar?na benzeyen bulutlard?r. Nemli ve oturmu? havalarda olur. Kal?nl?klar? 50 metreden 5.000 metreye kadar de?i?ebilir. Bulut alt?nda görü? genellikle iyidir. Uçu?a engel te?kil etmezler. Parçal? ?ekilde görüldü?ünde bulut üstü uçu? yap?labilir. Sabahlar? erken saatlerde görülürse gün ortalar?na do?ru kötü havan?n öncülü?ünü yaparlar. Kümülonimbus: Dikine geli?mi? büyük tepeli, tepesi bir da? veya kule ?eklinde sa?anak ya??? getiren bulutlard?r. Bulutun tepesi daha sonra yay?larak bir örs ?eklini al?r. ?çindeki ?iddetli ak?mlar nedeniyle sürekli de?i?im içindedir. ?çlerinde su oldu?u kadar buz kristali ve dolu da vard?r. Yükseklikleri 15.000 metreyi a?abilir. Kümülonimbus hareketleri y?l?n her döneminde olabilir, fakat yaz aylar?nda ö?leden sonralar? daha çok olu?urlar. Bu bulutlar bütün uçu? ?artlar?n? k?s?tlar. Bulut içine kesinlikle girilmemelidir. d. YA?I?LAR 1. Çi?: Daha çok gündüz s?cak, gece de serin veya so?uk olan sonbahar mevsiminde görülür. Gece s?cakl?k kayb? sebebi ile a??r? derecede so?uyup yo?unla?arak yere de?en hava so?uk cisimler üzerinde su damlac?klar? olu?turur. Bu olaya “Çi?” ad? verilir. 2. K?ra??: Olu?umu Çi?e benzemekle birlikte ondan fark? so?uyan yeryüzünde, yo?unla?man?n su yerine çok ufak ve ince buz kristalleri ?eklinde olmas?d?r. K?ra?? olmas? için gece s?cakl???n 0 ºC’ in alt?nda olmas? gerekir. 3. K?rç: K?ra??ya benzer bir olayd?r. Ancak kristaller burada cisimlerin üzerinde beyaz bir önü halinde kö?eleri kal?nd?r.K?rç, k?ra??dan farkl? bir ?ekilde meydana gelir. A??r? so?umu? su taneciklerinden olu?an sis uzun süre bir yerde kal?rsa bu takdirde ya??? haline dönü?emez ve so?uk cisimlere (cam, saç vs.) çarpan tanecikler hemen buz haline geçerek k?rc? olu?turur. Çi?, k?ra?? ve k?rç genellikle ya???lar içine dahil edilmezler ama etkileri az da olsa vard?r. Gerçek ya???lar ya?mur ve kar halinde olanlard?r. 4. Ya?mur: Çaplar? 0.5 mm’den büyük olan su damlalar?n?n bulutlardan yeryüzüne dü?mesi olay?d?r. 5. Kar: S?cakl?k 0 ºC’in alt?na dü?tü?ü zaman su buhar? de?i?im sonucu direkt olarak buz kristalleri ?eklinde yo?unla?arak kar ya???lar?n? meydana getirir. 6. Dolu: ?lkbaharda ve genellikle dikey hava hareketleri sonucu çok h?zl? bir ?ekilde hareket eden kümülonimbus bulutlar?n?n serin-s?cak bölgelerde meydana getirdi?i çap? 5 mm ile 50 mm, bazen daha fazla olan sert buz topaklar? ?eklindeki kat? ya??? ?eklidir. d. TERM?K Termik, s?cakl??? nedeni ile yo?unlu?u çevresindeki havadan daha az oldu?u için yükselen bir hava kütlesidir. Termal yükseldikçe çevredeki hava kütlesi içine kenarlardan kar???r. Bu cereyan s?cak hava ile beslenmezse daha fazla yükselmeden ortadan kaybolur. Termal cereyan, kendi kadar veya kendinden daha s?cak hava tabakas?na rastlayana kadar yükselmeye devam eder. Yükseldikçe atmosfer bas?nc?ndaki azalma termalin so?umas?na neden olur. Hava çok kuru olmad?kça termaldeki mevcut rutubet gözle görülür damlalar halinde yo?unla??r ve bir kümülüs bulutu meydana getirir. Bulut içindeki hava alçalmaya ba?lay?nca, bulut buharla?maya ba?layarak çok miktarda ?s? emer. Bu buharla?ma nedeni ile havan?n so?umas? a?a?? yönde güçlü bir ak?ma (bast?r?c?) neden olur. Havadaki bu hareket termalle yükselen hava hareketinin kar??t? olarak olu?ur. Yamaçpara?üt pilotlar? bu nedenle hangi bulutlar?n yeni olu?tu?unu ve hangilerinin de da??lma ba?lang?c?nda oldu?unu ay?rt etmeyi ö?renmelidir. Bir termalin genel özellikleri muhtelif durumlarda büyük de?i?iklikler gösterir. Baz? termaller geni? ve yumu?ak baz?lar? ise dar ve türbülansl? olur. Termalin büyüklü?ü pilot aç?s?ndan önemlidir. Çünkü bundan yararlanmak için yamaçpara?ütü onun s?n?rlar? içinde uçmak zorundad?r. 150-200 metrenin alt?nda termaller ço?unlukla çok zay?f veya dar olur. Yakla??k 450-500 metrenin üzerinde termal genellikle geni?ler ve içinde daireler çizmek kolayla??r. Termaller, yükseldikçe de rüzgar?n önünde sürüklenir. Meydana gelen kümülüs bulutu termalin olu?tu?u kayna??n rüzgar yönünde önünde olur ve termal, rüzgar yönü yüksekli?e göre de?i?medikçe geriye do?ru e?im yapar. f. TÜRBÜLANSLAR Havada olu?an türbülanslar?n s?kl??? birçok faktöre ba?l?d?r. En sert türbülanslar genellikle istikrars?z havalarda ve rüzgar gücü yüksek iken meydana gelir. Türbülanslar görülmedikleri için bunlar? te?his etmenin en iyi yolu hissetmek ve tahmin etmektir. Sert bir havada uçu? için pilotlar?n kubbeyi devaml? hissetmesi, an?nda ve yerinde tepki gösterebilmesi gerekir. Bunun için ilk olarak, sert havalarda her zaman biraz frenli uçularak h?zlanma ve yava?lama seçene?i yarat?lmal?d?r. Biraz frenli uçmakla kubbeye bir dereceye kadar bas?nç da verilir. Bu sayede kapanmalar?n oran? da azalt?lm?? olur. ?kinci olarak, kubbe uçu? boyunca ba? üzerinde tutulmaya çal???lmal?d?r. En çok kar??la??lan durumlardan biri kubbenin aniden öne do?ru sald?rmas?d?r. Üçüncü olarak, istikamet korunmaya çal???lmal? ve türbülans?n pilotu döndürmesine izin verilmemelidir. Tepeler, a?aç ve binalar gibi engeller uygun rüzgar ak?m?n?n bozulmas?na neden olur ve yamaçpara?ütü pilotu için tehlikeli durumlar yarat?r (?ekil 8). Genellikle rüzgarl? ?artlarda tepelerin rüzgara bakmayan yerleri ve tepe arkalar?nda a?açl? ve di?er manial? arazilerin üzeri 100 metreye kadar çok türbülansl? olur. Uçu? ve ini? s?ras?nda bu bölgelerden uzak durulmal?d?r. Türbülansl? havada ?artlar kötüle?iyorsa veya durumun kontrolden ç?kt??? hissediliyorsa uçu? hemen bitirilmelidir. Bunun yan?nda yer civar?ndaki ani rüzgar art??lar?na haz?rl?kl? olunmal?, yere yak?n dönü?lerden ve engellerin üzerinden yakla?ma yapmaktan kaç?n?lmal?d?r. Bulutta Türbülans Bulut içinde türbülansa yakalanmak önceden tahmin edilmeyen bir durum olup buluttan buluta bu risk de?i?ir. Bulut, e?er büyük bir kümülüsten kümülonimbusa veya f?rt?na bulutuna dönü?ürse uçu?ta h?zla geli?en anormallikler ba? gösterir. Bir buluta yakla?ma veya içine girip girmeme karar? a?a?? do?ru hava hareketine (bast?r?c?ya) rastlamadan önce verilmelidir. E?er sadece küçük kümülüs bulutlar?ndan olu?an bir durum varsa ve pilot deneyimli ise hiçbir tehlike yoktur. Fakat bulut kal?nsa ve gök gürültüsü de varsa o gün uçu? yap?lmamal?d?r. Çünkü kuvvetli türbülans, havan?n çok h?zl? geli?mesi, ya??? vb. gibi tehlikeler söz konusudur.